Wanneer je verschillende (geprinte) onderdelen permanent aan elkaar wilt verbinden kun je kijken naar de volgende lijmen:

Cyanoacrylaat (Secondelijm) #

Cyanoacrylaatlijmen werken goed met veel print plastics, zoals PLA en PETG. Ze creëren snel een sterke verbinding en zijn gemakkelijk verkrijgbaar. Je kan meestal kiezen voor zeer vloeibare lijmen of ‘gel’ lijmen.

Oplosmiddelen #

Oplosmiddelen kunnen gebruikt worden als lijm doordat ze de te lijmen oppervlakken gedeeltelijk oplossen, waardoor ze aan elkaar hechten wanneer het oplosmiddel is verdampt. Veel commerciële lijmen bevatten oplosmiddelen, maar soms is het handiger/goedkoper om te zoeken naar een oplosmiddel dat specifiek geschikt is voor 1 type plastic. Wees je zeer bewust van de veiligheidsrisico’s en lijm altijd in goed geventileerde ruimtes.

Methylacetaat #

Is een hoofdbestandsdeel van acetonvrije nagellakremover. Tegenwoordig is dit een goed alternatief voor het glashelder verlijmen van PMMA (Acrylaat/Plexiglas). Vroeger werd daar vaak chloroform of dichloormethaan voor gebruikt, maar deze twee middelen hebben grotere negatieve gezondheidsrisico’s. Ethyl acetaat lijkt op methyl acetaat en kan ook gebruikt worden als minder agressieve PMMA lijm. Het grote voordeel van methylacetaat is dat het commercieel goed verkrijgbaar is en tevens zeer effectief is voor het verlijmen van PLA prints en vele andere kunststoffen (ABS, ASA, SAN, PVS, PS). Het bekende ‘3dgloop’ bevat methylacetaat als hoofdbestanddeel. Een belangrijke reden om een oplosmiddel te gebruiken is dat er geen materialen worden toegevoegd waardoor we de prints wel kunnen recyclen. Na enkele seconden hechten de objecten aan elkaar, maar volledige uitharding duurt 24 uur.

Aceton #

Aceton is een goedkoop en veelgebruikt oplosmiddel voor het lijmen van ABS (Acrylonitril Butadieen Styreen). Aceton dampen worden soms ook gebruikt om ABS oppervlakken te egaliseren.

d-limoleen #

Dit middel (afkomstig uit citrusvruchten) zit in veel schoonmaakmiddelen doordat het een effectieve ontvetter is. Het is een vreemde eend in de bijt aangezien het niet fantastisch werkt als lijm, maar wel HIPS oplost. Oftewel, High Impact Poly Styreen. Dit is een vorm van piepschuim dat ook verkrijgbaar is als goedkoop print materiaal. HIPS en d-limoleen vormen daarmee een goed alternatief voor PVA als oplosbaar support materiaal (enkel in afgesloten printers vanwege de gassen die vrijkomen).

Epoxyhars #

Epoxy kan ook worden gebruikt om plastic te lijmen. Het is een veelzijdige lijm die een sterke verbinding vormt en bestand is tegen verschillende omgevingsomstandigheden. Werken met epoxy is vaak iets meer werk doordat er in veel gevallen A en B componenten gemixt moeten worden. Er zijn echter ook UV-hardende epoxy’s leverbaar waarbij de epoxy snel uithardt door middel van UV licht.

Plastic-lassen #

Plastic-lassen omvat het gebruik van warmte om het plastic bij de verbinding te smelten en het te laten samensmelten bij het afkoelen. Dit kan worden gedaan met een soldeerbout of een gespecialiseerd plastic lasapparaat (bijvoorbeeld een lasspiegel). Deze methode hebben we in het Fablab vaker gebruikt om bijvoorbeeld polypropyleen (PP) aan elkaar te smelten. Het voordeel hiervan is dat de chemische resistentie en andere eigenschappen van het materiaal niet beïnvloed worden door de gebruikte lijmen. Een ander voordeel is dat het materiaal gewoon gerecycled kan worden doordat je geen andere materialen toevoegt. Het is daarom ook een duurzame en stevige oplossing voor het samensmelten van PLA objecten. Het grote nadeel is echter dat het lastig is om de objecten precies uit te lijnen en dat je vaak een heel klein randje overhoudt. In het Fablab hebben we twee lasspiegels ter beschikking (een kleine van 26x26CM en een grote van 40x40CM). De maximale temperatuur van deze lasspiegels is 300 graden.

Tips & Risico’s #

Voordat je een lijm of oplosmiddel gebruikt, is het belangrijk om het eerst te testen op een afvalstukje (maak de te lijmen oppervlakken altijd grondig schoon). Volg altijd de veiligheidsrichtlijnen aangezien bepaalde oplosmiddelen zeer giftig kunnen zijn, maar ook bij het smelten van plastic kunnen giftige dampen vrijkomen. Houd er daarnaast rekening mee dat de effectiviteit kan variëren afhankelijk van de specifieke samenstelling van het materiaal. Let extra goed op wanneer je lijmen gebruikt op plastics die in contact komen met voedsel of de huid.